Drones: hoe zit dat juridisch eigenlijk?

Onlangs was in het nieuws dat nabij Schiphol enkele drones in de nabijheid rondcirkelden van de start- en landingsbaan en dat tegen overtreders proces-verbaal werd opgemaakt. Drones kunnen gevaarlijke hinder opleveren voor de piloten van de vliegtuigen. Het kan ongelukken veroorzaken.

Het gezond verstand zegt ons dat vliegen met drones nabij een vliegveld natuurlijk een domme actie is, maar soms is het niet altijd even duidelijk wat wel en wat niet is toegestaan en hoe een drone veilig en volgens de wettelijke regelingen gebruikt mag worden.

Wat zijn eigenlijk de regels voor het gebruik van drones? En maakt het nog een verschil of de drone bedrijfsmatig wordt gebruikt, bijvoorbeeld om een bedrijfspromotiefilmpje te maken?

SMART advocaten geeft u hierna een korte uiteenzetting van de relevante ‘lappendeken’ aan verschillende regelgeving.

Allereerst is het belangrijk uzelf de vraag te stellen om wat voor soort drone het gaat en of deze zuiver recreatief of bedrijfsmatig wordt gebruikt. Drones zijn er in alle soorten en maten. Het belangrijkste onderscheid is tussen de “fixed-wing” drone en de “multi-rotor” drone. De fixed-wing drones zijn eigenlijk miniatuur vliegtuigen en worden doorgaans niet voor civiele toepassingen gebruikt. Anders is dat voor de zeer populaire multi-rotor drone. Deze helicopter achtige drone is de meest verkochte en kan worden gebruikt om bijvoorbeeld opnames met een minicamera te maken, bestrijdingsmiddelen voor de landbouw uit te werpen of kleine pakketjes (voedsel of medicijnen) te bezorgen bij bijvoorbeeld reddingsoperaties.

De op drones van toepassingen zijnde wetgeving is een mix van luchtvaartwetgeving (zoals bijvoorbeeld de Regeling Modelvliegen of de regeling op afstand bestuurde luchtvaartuigen), aansprakelijkheidsrecht, privacyrecht en het wetboek van strafrecht. De regeling Modelvliegen is van toepassing op de meeste kleine multi-rotor drones en kleinere fixed-wing modelvliegtuigjes, tenminste als ze voor privégebruik worden gebruikt. De regeling op afstand bestuurde luchtvaartuigen is meer van toepassing op de grotere fixed-wing drones maar ook de bedrijfsmatig gebruikte kleinere drones.

Wanneer een drone privé en dus zuiver recreatief wordt gebruikt, mag deze niet zwaarder zijn dan 25 kilo. Belangrijk is ook dat er niet mee in de nachtelijke uren mag worden gevlogen. Gebruik is alleen bij daglicht toegestaan. Voorts geldt nog volgens de regeling Modelvliegen dat de drone niet hoger dan een hoogte van 120 meter boven de grond mag vliegen.

Bij het bedrijfsmatig gebruik moet er, voordat de drone wordt gebruikt, eerst een vergunning worden aangevraagd. De vergunning kan worden aangevraagd bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (Ll&T). Voor het verkrijgen van een vergunning moet de bestuurder een brevet hebben en de drone een bewijs van luchtwaardigheid. Sinds juli vorig jaar hoeft het bedrijf echter géén ontheffing meer aan te vragen. Wel moet er een zgn. ROC-certificaat (RPAS operator certificate) worden afgegeven. De regeling op afstand bestuurde luchtvaartuigen is dan weer wel op bedrijfsmatig gebruik van toepassing.

Strafrechtelijke consequenties

Degene die zich niet aan de regels houdt, is strafbaar. De strafrechtelijke consequentie kan leiden tot hechtenis van maximaal van zes maanden of een geldboete van de derde categorie oftewel € 8.100,-- (!) Zie ook artikel 11.9 Wet luchtvaart en de daaraan ten grondslag liggende regelgeving. Ook is het niet ondenkbaar dat de drone in beslag wordt genomen en verbeurd wordt verklaard.
Ook met het gebruiken van cameraatjes en het maken van opnames is het oppassen geblazen. Heimelijk video-opnames maken van iemand in de tuin of op het dakterras (oftewel in de privésfeer en niet op een voor het publiek toegankelijke plaats) kan op voet van het Wetboek van Strafrecht leiden tot vervolging. In artikel 139f WvSr. Is bepaald dat dit zelfs tot een gevangenisstraf van zes maanden kan leiden of een geldboete van de 4e categorie oftewel € 20.250,--). Dat laatste bedrag is natuurlijk wel erg zuur geld voor een verkeerde actie met een drone en in de praktijk zal de straf wel lager uitvallen. Desalniettemin geldt ook hier dat voorzichtigheid met drones is geboden.
Wilt u meer weten over de op drones toepasselijke wet- en regelgeving, neem dan contact met ons op.